Maximaliseer de productie met Overall Equipment Effectiveness (OEE)
Author: Roel Kucukbiyik
Published date: juni 25, 2026
Overall Equipment Effectiveness (OEE) is een veelgebruikte prestatie-indicator in de industrie, waarmee de werkelijke productie-output wordt vergeleken met de maximale capaciteit van productieprocessen.
OEE wordt gedefinieerd als het percentage van de werkelijke productie dat aan de vastgestelde specificaties voldoet, in verhouding tot de theoretisch haalbare productie binnen een bepaalde periode. Deze waarde is zowel van toepassing op afzonderlijke machines en processen als op complete productielijnen.
Organisaties die hun OEE op betrouwbare en kwalitatieve wijze kunnen meten en beheren, kunnen gerichte verbeteringen doorvoeren. Hierdoor kunnen ze hun concurrentiepositie versterken door productieprocessen slimmer, efficiënter en duurzamer te maken, wat uiteindelijk leidt tot het bereiken van Operational Excellence.
Waarom wordt OEE gebruikt?
Wanneer productiemachines stil staan, niet op volle capaciteit draaien of niet volgens de specificaties produceren, daalt de efficiëntie van een productiefaciliteit. Overall Equipment Effectiveness is een waardevolle KPI om stilstand, verloren capaciteit en productiefouten in kaart te brengen, zodat gerichte verbeteringen kunnen worden doorgevoerd.
Naast OEE zijn er nog meer prestatie-indicatoren die fabrieksmanagers helpen bij het monitoren van de prestaties van productiefaciliteiten. Indicatoren zoals FPY en TPM maken deel uit van Lean Manufacturing.
TPM (Total Productive Maintenance) is een holistische benadering van machineonderhoud, ontwikkeld door Toyota, die gericht is op het bereiken van een perfecte productie, zonder storingen, korte stilstanden of defecten. OEE en TPM vullen elkaar aan bij het streven naar productieoptimalisatie, waarbij beide methoden zich richten op het minimaliseren van stilstand, defecten en inefficiënties om de productiviteit te maximaliseren.
Terwijl OEE zich specifiek richt op de effectiviteit van machines en apparatuur, hanteert TPM een bredere, proactieve aanpak die zich richt op het beheer van machines en onderhoudsprocessen. OEE brengt factoren in kaart die de effectiviteit van productieprocessen beïnvloeden, zoals ongeplande stilstand, afnemende prestaties en kwaliteitsverlies. TPM richt zich daarentegen op het wegnemen van de oorzaken van deze verliezen door het onderhoud te verbeteren, de vaardigheden van operators te vergroten en een cultuur van verantwoordelijkheid en eigenaarschap op de werkvloer te bevorderen. TPM gebruikt OEE als meetinstrument om de effectiviteit van onderhoud en machinebeheer te verbeteren, wat leidt tot hogere OEE-scores.
Op de lange termijn helpt OEE bij het opsporen van inefficiënties, terwijl TPM ervoor zorgt dat machines optimaal functioneren en operators problemen vroegtijdig kunnen herkennen en voorkomen.
Met OEE kunt u deze productieproblemen identificeren
Overall Equipment Effectiveness kan helpen bij het identificeren van diverse productieproblemen. Veelvoorkomende factoren die de doorlooptijd beïnvloeden en tot uiting komen in OEE-dashboards, houden verband met de drie belangrijkste pijlers van een OEE-berekening.
Beschikbaarheid van de productielijn
Een van de meest voorkomende oorzaken van een lage beschikbaarheid van de productielijn is ongeplande stilstand. Dit kan het gevolg zijn van storingen, onderhoud of vertragingen bij het omschakelen tussen productielijnen. Door via OEE-dashboards realtime inzicht te bieden in de beschikbaarheid van de productielijn, kunnen productiebedrijven voorspellend onderhoud effectief toepassen en productieverliezen beperken.
Prestatieverlies tijdens het productieproces
Prestatieverlies komt ook tot uiting in de OEE-waarde. Dit kan het gevolg zijn van lagere snelheden, theoretische productielimieten van machines, microstops of suboptimale instellingen van productieapparatuur. Door dit via OEE-berekeningen te kwantificeren, kan men specifieker achterhalen welke factoren verantwoordelijk zijn voor de snelheidsvermindering en welke optimalisatiestappen prioriteit moeten krijgen.
In de praktijk kan dit betekenen dat operators extra training krijgen, dat processen worden herontworpen of dat er aanpassingen worden doorgevoerd op IT- en OT-niveau. Overweeg de implementatie van Lean Manufacturing-oplossingen zoalsFactorise. Een op Mendix low-code gebaseerde oplossing gericht op het optimaliseren van de werkvloer.
Kwaliteitsverlies
Kwaliteitsverlies is voornamelijk het gevolg van producten die niet aan de voorgeschreven kwaliteitsnormen voldoen. Dit leidt op zijn beurt tot afkeuring, herbewerking of volledige afkeuring van producten, wat allemaal resulteert in verlies aan efficiëntie en middelen. Door kwaliteitsverlies nauwkeurig te meten en te analyseren via OEE, kunnen bedrijven precies vaststellen op welke stappen in het productieproces kwaliteitsproblemen ontstaan.
OEE berekenen
Om de Overall Equipment Effectiveness te meten, vermenigvuldigt u de volgende factoren: beschikbaarheid, prestatie en kwaliteit.
OEE = Beschikbaarheid x Prestatie x Kwaliteit
Beschikbaarheid berekenen
Om de beschikbaarheid te berekenen, delen we de werkelijke productietijd door de geplande productietijd. In de praktijk kan een productielijn bijvoorbeeld 8 uur (480 minuten) beschikbaar zijn, maar ook 1 uur gepland onderhoud ondergaan. Dit resulteert in een netto productietijd van 7 uur (420 minuten).
Beschikbaarheid = (netto productietijd / geplande productietijd) x 100
Bijvoorbeeld: (420 minuten / 480 minuten) x 100 = 87,5%
Prestaties berekenen
Om de prestaties te meten, kijkt u hoe snel de productie verloopt in vergelijking met de maximaal haalbare snelheid. Stel dat uw productieproces een maximale theoretische output heeft van 600 eenheden per dag, maar dat u in werkelijkheid slechts 500 eenheden hebt geproduceerd. Dan ziet de berekening er als volgt uit:
Prestatie = (Werkelijke output / Theoretische output) x 100
Bijvoorbeeld: (500/600) x 100 = 83,3%
Kwaliteit berekenen
Om de kwaliteit van een productieproces te controleren, deel je het aantal goed geproduceerde producten door het totale aantal geproduceerde producten. Stel dat een productieproces gebruikmaakt van een matrijs en tegelijkertijd 48 producten kan spuitgieten. Om technische redenen zijn 3 van de gaten geblokkeerd en ziet de berekening er als volgt uit:
Kwaliteit = (Aantal goed geproduceerde producten / Totaal aantal geproduceerde producten) x 100
Bijvoorbeeld: (48/43) x 100 = 93,75%
OEE-formule
Om de Overall Equipment Effectiveness te berekenen, vermenigvuldig je de beschikbaarheid met de prestatie en de kwaliteit. Aan de hand van de eerder genoemde voorbeelden krijg je de volgende berekening:
OEE = 0,875 x 0,833 x 0,9375 ≈ 0,544 of 54,4%
Een OEE-score van 54,4% geeft aan dat er zeker ruimte is voor verbetering in het productieproces. In productieprocessen van wereldklasse ligt de OEE-score doorgaans boven de 85%.
Realtime OEE-berekening
Zodra u digitale productie wilt toepassen in een modern productieproces, wordt het steeds belangrijker om realtime inzicht te krijgen in de Overall Equipment Effectiveness. Door uw bestaande productiemachines te koppelen aan onzeLow-Code MES-oplossing, krijgt u direct inzicht in de OEE-prestaties van uw productieproces.
Via het OEE-dashboard krijgt u direct inzicht in de huidige beschikbaarheid, snelheid en kwaliteit van uw productieproces. Hierdoor kunnen werkvloermanagers Lean manufacturing effectiever realiseren.
Begin vandaag nog met OEE-optimalisatie
Het kan een uitdaging zijn om direct te beginnen met het optimaliseren van uw OEE. Om de OEE effectief onder de knie te krijgen, is het belangrijk dat u begint met een grondige OEE-berekening.Overweeg, voordat u aan deze reis begint, een digitale maturiteitsbeoordeling uit te voeren om er zeker van te zijn dat uw organisatie digitaal klaar is om de voordelen van OEE-optimalisatie te maximaliseren.
Bij het uitvoeren van de eerste berekening kunt u tegen een aantal veelvoorkomende uitdagingen aanlopen. Denk hierbij aan een gebrek aan betrouwbare machinegegevens, onvoldoende inzicht in verliesfactoren en een gebrek aan ondersteuning door operators of het management.
Al deze uitdagingen kunnen het soms wat overweldigend maken om een succesvolle start te maken. Als u nog helemaal aan het begin van het proces staat, kan Emixa u helpen een solide basis te leggen voor realtime OEE-metingen. We bieden ook oplossingen om complexe (verouderde) IT- en OT-landschappen te integreren met moderne OEE-dashboards.
Explore our Technology. Access our downloads center.
Stay ahead of the curve by attending Emixa’s expert-led events across Europe. Don’t miss the opportunity.
Request Quickscan
News
All articles
Why IT Projects Succeed When Governance, Change and Adoption Come First: The PCS Innotec Case
- Management Consulting