Emixa Blog

Zes stappen om nieuwe businessmodellen op te schalen

Geschreven door Bart van Boven | 25-jun-2026 7:00:45

Consultancy, het platform voor de consultancybranche, doet verslag van de resultaten van het onderzoeksprogramma ShoppingTomorrow. Hoe kunnen detailhandelaren en producenten van consumentenproducten nieuwe bedrijfsmodellen opschalen?

Zes stappen om nieuwe bedrijfsmodellen op te schalen

Het opschalen van nieuwe bedrijfsmodellen en serviceconcepten binnen de detailhandel kan een uitdaging zijn. Het vereist een doordachte aanpak. In een nieuwe whitepaper van ShoppingTomorrow delen Emixa en Bluebird Day zes stappen die detailhandelaren moeten nemen om dit proces effectief te sturen.

Het is al meer dan twee decennia geleden dat de opkomst van het internet de detailhandel op zijn kop zette. Tegenwoordig zijn namen als Google, Amazon, AliExpress, Bol en Coolblue alomtegenwoordig, maar de lijst met start-ups die faalden – en nu in de vergetelheid zijn geraakt – is veel langer.

Vanaf 2024 staan we mogelijk aan de vooravond van de volgende innovatiegolf, aangedreven door kunstmatige intelligentie, eisen op het gebied van duurzaamheid en een nieuwe generatie consumenten. Hoe kunnen opkomende detailhandelaren voorkomen dat ze bij de vergeten start-ups terechtkomen?

De ervaring leert dat het bedenken van een goed idee niet het moeilijkste deel is. De echte uitdaging ligt in het opschalen ervan tot een duurzaam en winstgevend bedrijfsmodel. Om dit aan te pakken, biedt de nieuwe whitepaper van ShoppingTomorrow – een netwerk voor professionals in de digitale handel – opgesteld door Emixa en Bluebird Day, een stappenplan.

Zes stappen naar succesvolle opschaling

1: Ideeën bedenken

De eerste stap richt zich op het genereren van innovatieve ideeën met potentie voor de retailmarkt. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van methodieken zoals lean start-up en design thinking, of van actuele trends en technologieën. Centraal in deze fase staan de „4 P’s“: mensen, planeet, winst en potentieel. Deze criteria helpen bij het beoordelen van de waarde en impact van elk idee op klanten, bedrijven en de samenleving.

2: Definieer

In deze stap wordt het bedrijfsmodel vormgegeven en worden de haalbaarheid en schaalbaarheid ervan onderzocht. Een grondige analyse van de belanghebbenden en duidelijke doelstellingen vormen de basis van deze fase. Vaak wordt hier het Business Model Canvas gebruikt om de belangrijkste onderdelen van het idee uit te werken en mogelijke knelpunten te identificeren.

3: Valideren

In de validatiefase worden aannames getoetst op haalbaarheid en klantbehoeften. Dit gebeurt door proofs of concept te ontwikkelen en feedback te verzamelen van klantpanels. Door potentiële obstakels in een vroeg stadium aan te pakken, vergroten bedrijven hun kansen op succesvolle opschaling.

4: Planning van het bedrijfsmodel

In deze fase wordt het bedrijfsmodel verder verfijnd, waarbij specifieke projectfasen en middelen worden vastgesteld. Dit omvat het analyseren van afhankelijkheden met andere projecten of bedrijfsprocessen. Er worden duidelijke KPI’s vastgesteld om de voortgang te meten en risico’s vroegtijdig te identificeren.

5: Proefproject

Voordat het model op grotere schaal wordt ingezet, wordt het eerst als pilot gelanceerd, bijvoorbeeld in een specifieke regio of bij een bepaalde klantengroep. Door de pilot zorgvuldig te selecteren, kunnen retailers de haalbaarheid testen en verbeteringen doorvoeren. Meetbare resultaten uit deze fase bieden waardevolle inzichten voor een bredere implementatie.

6: Uitvoeren & versnellen

Op basis van de resultaten van de pilot wordt besloten of het model wordt stopgezet, voortgezet of versneld. Succesvolle pilots kunnen leiden tot snelle opschaling, terwijl minder gunstige uitkomsten de mogelijkheid bieden om alternatieve aanpassingen te onderzoeken.

De impact op mensen, de planeet en winst

Het succesvol opschalen van bedrijfsmodellen vereist niet alleen ambitie, maar ook een strategische aanpak en de bereidheid om te leren. Het vinden van de juiste balans tussen innovatie en schaalbaarheid is cruciaal voor duurzame groei.

Door risico’s vroegtijdig te signaleren en de voortgang voortdurend te evalueren, kunnen bedrijven succesvol navigeren door het complexe landschap van innovatie en opschaling.

Zoals Albert Einstein ooit zei:„In het midden van moeilijkheden schuilt een kans.“ Detailhandelaren staan nu voor de uitdaging om niet alleen nieuwe initiatieven te ontwikkelen, maar deze ook op grote schaal tot een succes te maken. Dit komt zowel de organisatie als de samenleving als geheel ten goede.